काठमाडौं । नेपाल घरेलु तथा साना उद्योग महासंघ वस्तुगत सदस्यमा रामहरी तोलाङ निर्वाचित हुनुभएको छ ।
महासंघको ललितपुरमा सम्पन्न २६ औ राष्ट्रिय महाधिवेशन तथा २३ औं राष्ट्रिय महिला उद्यमी सम्मेलनबाट तोलाङ केन्द्रिय सदस्यमा निर्वाचित हुनुभएको हो ।
पीजी सुजका प्रबन्ध निर्देशक समेत रहनुभएका तोलाङ छाला जुत्ता उत्पादक संघको सल्लाहकार पनि हुनुहुन्छ ।
काठमाडौं । नेपाल घरेलु तथा साना उद्योग महासंघको केन्द्रिय सदस्यमा बसन्त कुमार मर्हजन निर्वाचित हुनुभएको छ ।
महासंघको ललितपुरमा सम्पन्न २६ औ राष्ट्रिय महाधिवेशन तथा २३ औं राष्ट्रिय महिला उद्यमी सम्मेलनबाट महर्जन खुल्लातर्फ केन्द्रिय सदस्यमा निर्वाचित हुनुभएको हो ।
महासंघको महालक्ष्मी नगर संस्थापक अध्यक्षको भूमिका पुरा गरिसक्नुभएका महर्जन चार दशकदेखि गार्मेन्ट क्षेत्रमा क्रियाशील हुनुहुन्छ ।
काठमाडौं । नेपाल घरेलु तथा साना उद्योग महासंघ एसोसियट्सतर्फको उपाध्यक्षमा रामनाथ मैनाली निर्वाचित हुनुभएको छ ।
महासंघको ललितपुरमा सम्पन्न २६ औ राष्ट्रिय महाधिवेशन तथा २३ औं राष्ट्रिय महिला उद्यमी सम्मेलनबाट मैनाली निर्विरोध निर्वाचित हुनुभएको हो ।
यसअघिको कार्यसमितिमा एसोसियट्सतर्फको सदस्यको जिम्मेवारी बहन गर्नुभएका मैनाली होटल तथा पर्यटन क्षेत्रमा सक्रिय हुनुहुन्छ ।
काठमाडौँ, साउन ९ गते । राष्ट्रिय फोटो पत्रकार समूह (एनएफपिजे) को आयोजनामा फोटो पत्रकारका लागि दुईदिने ‘एआई स्किल फर फोटोजर्नालिस्ट’ (फोटो पत्रकारका लागि एआई सीप) तालिम काठमाडौँमा सुरु भएको छ। डिजिटल युगको मागअनुसार फोटो पत्रकारहरूको व्यावसायिक क्षमता अभिवृद्धि गर्ने उद्देश्यले यो प्रशिक्षण कार्यक्रम आयोजना गरिएको हो।
साउन ९ र १० गतेसम्म सञ्चालन हुने तालिममा विभिन्न सञ्चार माध्यममा कार्यरत फोटो पत्रकारको सहभागिता रहेको छ। तालिमका मुख्य प्रशिक्षक एआई विज्ञ अजय शर्माले सहभागीलाई फोटो पत्रकारितामा कृत्रिम बौद्धिकता (एआई) को बढ्दो महत्त्व, यसका नवीनतम औजारको प्रयोग र डिजिटल माध्यममा तस्बिरको गुणस्तर परिमार्जन गर्ने प्राविधिक पक्षबारे व्यावहारिक प्रशिक्षण दिइरहनुभएको छ।
कार्यक्रमको उद्घाटन सत्रमा राष्ट्रिय फोटो पत्रकार समूहका अध्यक्षले समसामयिक प्रविधिको आत्मसात् बिना पत्रकारिताको विकास असम्भव रहेको बताउनुभयो। फोटो पत्रकारको क्षमता अभिवृद्धिका लागि कार्यक्रम आयोजना गरिएको स्पष्ट पार्दै उहाँले भन्नुभयो, “बदलिँदो डिजिटल परिवेशमा एआईको सही प्रयोगले तस्बिरको प्रस्तुति र सम्पादनलाई तीव्र तथा गुणस्तरीय बनाउँछ। यस तालिमबाट फोटो पत्रकार साथीहरू लाभान्वित भई कार्यक्षेत्रमा थप व्यावसायिक बन्न मद्दत पुग्नेछ।”
नेपालमा फोटो पत्रकारहरूलाई लक्षित गरी एआई सीपसम्बन्धी यो तालिम सम्भवतः पहिलो हो। तालिमको दोस्रो दिन सहभागीहरूलाई एआई औजारहरूको व्यावहारिक अभ्यास गराइने आयोजकले जनाएको छ।
काठमाडौँ । प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाहले आर्थिक विकास, उद्यमशीलता प्रवद्र्धन र रोजगारी सिर्जनाका लागि पुँजी बजारलाई सरकारले उच्च प्राथमिकतामा राखेको बताउँदै बजारलाई व्यावसायिक, पारदर्शी र मर्यादित बनाउन आवश्यक सुधार अघि बढाइने बताउनुभएको छ । पुँजी बजारका सरोकारवालासँग सोमबार प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद्को कार्यालयमा भएको छलफलमा उहाँले राम्रो काम गर्नेलाई प्रोत्साहन र अनियमितता गर्नेलाई शून्य सहनशीलताको नीति अपनाइने स्पष्ट पार्नुभयो ।
पुँजी बजारमार्फत उद्यमशीलताको विकास र रोजगारी सिर्जना गर्ने कार्य सरकारको मुख्य प्राथमिकतामा रहेको उहाँको भनाई छ । यस क्षेत्रका व्यवसायीहरूलाई उच्च मनोबलका साथ काम गर्न आग्रह गर्दै उहाँले नेपालको पुँजी बजारलाई व्यावसायिक र मर्यादित बनाउनुपर्नेमा जोड दिनुभएको छ । यसबाट उद्यमशीलता फस्टाउने र रोजगारीका अवसरहरू थपिने उल्लेख गर्दै उहाँले राम्रो काम गर्नेलाई सरकारले सधैँ प्रोत्साहन गर्ने तर गल्ती गर्नेहरूविरुद्ध शून्य सहनशीलताको नीति अपनाउने स्पष्ट पार्नुभएको छ ।
छलफलका क्रममा पुँजी बजारका सरोकारवाला संस्थाहरूका प्रतिनिधिहरूले बजारको दिगो विकासका लागि कानुनी, नीतिगत, संस्थागत र प्रणालीगत सुधारको आवश्यकता रहेको सुझाव दिनुभएको छ । प्रधानमन्त्री शाहसँगको संवादले आफूहरू अझ बढी प्रोत्साहित भएको उल्लेख गर्दै उहाँहरूले प्रारम्भिक सार्वजनिक निष्कासन प्रणालीमा सुधार गर्न, दोस्रो बजारमा माग र आपूर्तिको सन्तुलन मिलाई उचित मूल्य निर्धारण प्रणालीको विकास गर्न तथा दैनिक कारोबार रकमलाई ३० अर्ब रुपियाँभन्दा बढी पु¥याउने वातावरण बनाउन सरकारसँग आग्रह गर्नुभएको छ ।
चरणबद्ध कार्ययोजना कार्यान्वयनमा
छलफलमा नियमनकारी निकायका तर्फबाट नेपाल धितोपत्र बोर्डका अध्यक्ष गोपाल भट्टले सरोकारवालाहरूका सुझावलाई आत्मसात् गर्दै बोर्डले आर्थिक वर्ष २०८३/८४ को पुँजी बजार नीति तथा नेपालको पुँजी बजार मार्गचित्र २०८३ लागू गरिसकेको जानकारी दिनुभयो छ । ती नीतिहरूमा उल्लिखित कार्यक्रमहरूलाई चरणबद्ध रूपमा कार्ययोजना बनाई कार्यान्वयनमा लगिसकिएको उहाँले स्पष्ट पार्नुभयो ।
नेप्से पुनर्संरचनाका लागि उपयुक्त मोडालिटी
नेपाल स्टक एक्सचेन्जका अध्यक्ष अमृत लम्सालले बैङ्क तथा वित्तीय संस्था, बीमा बजार एवम् पुँजी बजार सुधारका लागि आवश्यक ऐनहरूको तर्जुमा तथा संशोधन प्रक्रिया सुरु भइसकेको बताउनुभयो छ । नेप्सेको पुनर्संरचनाका लागि उपयुक्त मोडालिटी तय गरी अघि बढाइने उल्लेख गर्दै उहाँले धितोपत्र बोर्डद्वारा जारी गरिएका नीतिअनुरूप प्रणालीको विकास गरी धितोपत्र कारोबारलाई थप प्रभावकारी र व्यवस्थित बनाइने प्रतिबद्धता व्यक्त गर्नुभयो ।
सरोकारवालाहरुले बैङ्क तथा वित्तीय संस्थामार्फत मार्जिन कारोबारसँग सम्बन्धित ब्रोकर कम्पनीहरूलाई कर्जा प्रवाह सहज बनाउन नेपाल राष्ट्र बैङ्कले आवश्यक कदम चाल्नुपर्ने भनाइ राख्नुभएको थियो । बैङ्क तथा वित्तीय संस्थाले धितोपत्रमा लगानी गरेपछि कम्तीमा छ महिनासम्म बिक्री गर्न नपाउने विद्यमान व्यवस्था खारेज गर्न तथा सेयर धितो कर्जाको सीमालाई प्राथमिक पुँजीसँग आबद्ध गर्नुको सट्टा कुल कर्जाको पाँच प्रतिशत कायम गर्ने व्यवस्था मिलाउन उहाँहरूले सुझाव थियो ।
निजी क्षेत्रप्रति सकारात्मक दृष्टिकोण
स्टक ब्रोकर एसोसिएसन अफ नेपालका अध्यक्ष सागर ढकालले सरकारले निजी क्षेत्रप्रति सकारात्मक दृष्टिकोण राख्दै मुलुकको अर्थतन्त्र चलायमान बनाउन र निजी क्षेत्रको खस्किएको मनोबल उकास्न सरकारले विशेष चासो देखाएको बताउनुभयो । सरकारले निजी क्षेत्र नै देशको अर्थतन्त्र र रोजगारीको मुख्य आधार भएको स्वीकार गरेको उहाँको भनाई छ ।
छलफलका क्रममा सरकारी पक्षबाट नेपाल धितोपत्र बोर्ड -सेबोन) र नेपाल स्टक एक्सचेन्ज -नेप्से) का अध्यक्षहरूलाई सेयर बजारमा देखिएका अड्चनहरू तत्काल फुकाउन निर्देशन दिइएको भन्दै उहाँले पुँजी बजारको विकासका लागि तयार पारिएका मार्गचित्र र नीतिगत कार्यक्रमहरूलाई प्रभावकारी रूपमा अगाडि बढाउन सरकारले प्रतिबद्धता जनाइएको बताउनुभयो ।
बैठकमा उठेका राष्ट्र बैङ्कसँग सम्बन्धित समस्याहरूलाई सम्बोधन गर्न पनि प्रधानमन्त्री शाहले छिट्टै राष्ट्र बैङ्कका गभर्नरसँग छुट्टै छलफल गर्ने आश्वासन दिनुभएको अध्यक्ष ढकालले बताउनुभयो । निजी क्षेत्रका प्रतिनिधिहरूका अनुसार, बजारका प्राविधिक पक्षहरू -तरलता, ब्याजदर र स्थायी सरकार) अनुकूल रहे पनि लगानीकर्ताको मनोबल कमजोर हुँदा समस्या देखिएको उहाँको भनाई छ ।
पछिल्लो समय निजी क्षेत्रभित्र देखिएको "पर्ख र हेर" को अवस्था र काम गर्न नसकिने डर–त्रासको वातावरणलाई चिर्न सरकार तत्पर देखिएको भन्दै अध्यक्ष ढकालले भन्ुुभयो – æनिजी क्षेत्रलाई तर्साउने वा धम्काउने भन्दा पनि उनीहरूलाई प्रोत्साहन गरेर लगानीको वातावरण बनाउन प्रधानमन्त्री गम्भीर देखिनुभएको छ ।ÚÚ
अर्थ मन्त्रालयले व्यक्तिगत कारोबारमा हुने नोक्सानीमा समेत कर समायोजनको व्यवस्था गरिदिनुपर्ने, कर्मचारी सञ्चय कोष, नागरिक लगानी कोष र सामाजिक सुरक्षा कोष जस्ता ठुला संस्थाहरूलाई दोस्रो बजारमा लगानी गर्न प्रोत्साहन गर्नुपर्ने, नेपाल स्टक एक्सचेन्जको रणनीतिक साझेदारसहित पुनर्संरचना गरिनुपर्ने र गैरआवासीय नेपालीहरूलाई पनि नेपालको पुँजी बजारमा लगानी गर्ने मार्ग प्रशस्त गरिनुपर्ने माग सरोकारवालाहरूले राख्नुभएको थियो ।
छलफलमा नासा सेक्युरिटिजका प्रतिनिधि सन्दीप जलान, नेपाल लाइफ इन्स्योरेन्सका प्रतिनिधि नवराज सिलवाल, नागरिक स्टक डिलर कम्पनी लिमिटेडका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत महेश्वरलाल श्रेष्ठ, पुँजी बजार समितिका सभापति प्रियराज रेग्मी र लगानीकर्ता अम्बिकाप्रसाद पौडेलको सहभागिता रहेको थियो ।
उकासियो लगानीकर्ताको मनोबल, नेप्से २७१९ विन्दुमा
सेयर बजारमा लगानीकर्ताको मनोबल सुधारिँदा नेप्से परिसूचक १९ कारोबार दिनपछि २७०० विन्दुमाथि उक्लिएको छ । लगातार पाँचौं दिनको बृद्धिसँगै सोमबार नेप्से ४१.७० अंकले बढेर २७१९.२४ विन्दुमा पुगेको छ ।
सरकारबाट बजार सुधारको संकेत र लगानीकर्तामाझ बढेको सकारात्मक मनोविज्ञानका कारण धितोपत्र बजारमा उत्साह फर्किएको छ । सोमबार परिसूचकसँगै पाँच अर्ब ५१ करोड रुपियाँभन्दा बढीको सेयर कारोबार भएको छ ।
काठमाडौं / साउन महिनामा पनि वाणिज्य बैङ्कहरूको निक्षेप ब्याजदर घट्ने क्रम रोकिएको छैन । अधिकांश बैङ्कले अघिल्लो महिनाकै ब्याजदर कायम राखे पनि आठ बैङ्कले व्यक्तिगत तथा संस्थागत मुद्दती निक्षेपको ब्याजदर घटाएका छन् ।
वाणिज्य बैङ्कहरूले साउन महिनाका लागि निक्षेपको नयाँ ब्याजदर सार्वजनिक गरेको नयाँ दरअनुसार असारको तुलनामा साउन महिनामा व्यक्तिगत तथा संस्थागत दुबै निक्षेपको औसत ब्याजदर घटेको छ ।
सञ्चालनमा रहेका २० वटा वाणिज्य बैङ्कमध्ये आठ बैङ्कले ब्याजदरमा कटौती गरेका छन् भने अधिकांश बैङ्कले असार महिनाकै ब्याजदरलाई निरन्तरता दिएका छन् ।
व्यक्तिगत मुद्दती निक्षेपको औसत अधिकतम ब्याजदर असारको ४.२५८ प्रतिशतबाट घटेर साउनमा ४.१६७५ प्रतिशतमा झरेको छ । यस्तै, संस्थागत मुद्दती निक्षेपको औसत ब्याजदर ३.१८ प्रतिशतबाट घटेर ३.११६ प्रतिशतमा सीमित भएको छ ।
सबैभन्दा बढी ब्याजदर घटाउने बैङ्क राष्ट्रिय वाणिज्य बैङ्क बनेको छ । बैङ्कले व्यक्तिगत मुद्दती निक्षेपमा ०.७५ प्रतिशत बिन्दु र संस्थागत निक्षेपमा एक प्रतिशत बिन्दुले ब्याजदर घटाएको छ ।
त्यसैगरी, ग्लोबल आइएमई बैङ्कले व्यक्तिगततर्फ ०.५० प्रतिशत र संस्थागततर्फ ०.२५ प्रतिशत बिन्दुले ब्याजदर घटाएको छ । एनएमबि बैङ्कले व्यक्तिगतमा ०.२५ प्रतिशत तथा संस्थागतमा ०.५० प्रतिशत बिन्दुले ब्याजदर कटौती गरेको छ ।
सिटिजन्स बैङ्क इन्टरनेसनलले व्यक्तिगततर्फ ०.१५ प्रतिशत र संस्थागततर्फ ०.५० प्रतिशत बिन्दुले ब्याजदर घटाएको छ । कृषि विकास बैङ्कले संस्थागत निक्षेपमा ०.०३ प्रतिशत बिन्दुले ब्याजदर घटाउँदा कुमारी बैङ्क र स्ट्यान्डर्ड चार्टर्ड बैङ्कले व्यक्तिगत मुद्दती निक्षेपमा क्रमशः ०.०६ प्रतिशत र ०.१० प्रतिशत बिन्दुले ब्याजदर घटाएका छन् ।
यता, नबिल, प्रभु, नेपाल इन्भेष्टमेन्ट मेगा, सानिमा, माछापुच्छ्रे, नेपाल एसबिआई, एभरेष्ट, सिद्धार्थ, हिमालयन, लक्ष्मी सनराइज, एनआइसी एसिया र प्राइम कमर्सियलसहित १२ वटा बैङ्कले असार महिनाकै ब्याजदरलाई साउनमा पनि यथावत् राखेका छन् ।
नेपाल बैङ्क लिमिटेडले भने व्यक्तिगत मुद्दती निक्षेपको अधिकतम ब्याजदर ४.२५ प्रतिशतमै कायम राख्दै संस्थागत मुद्दती निक्षेपको अधिकतम ब्याजदर तीन प्रतिशतबाट बढाएर चार प्रतिशत पु¥याएको छ ।
साउन महिनाका लागि सार्वजनिक दरअनुसार व्यक्तिगत मुद्दती निक्षेपमा सबैभन्दा बढी ४.५५ प्रतिशत ब्याजदर नबिल बैङ्क र प्रभु बैङ्कले उपलब्ध गराउने भएका छन् । कुमारी बैङ्क र स्ट्यान्डर्ड चार्टर्ड बैङ्कले व्यक्तिगत मुद्दती निक्षेपमा सबैभन्दा कम ३.८५ प्रतिशत ब्याजदर तोकेका छन् ।
संस्थागत मुद्दती निक्षेपतर्फ नेपाल बैङ्कले सबैभन्दा बढी चार प्रतिशत ब्याजदर तोकेको छ । प्रभु बैङ्क, कृषि विकास बैङ्क, नेपाल एसबिआई, प्राइम कमर्सियल बैङ्क, ग्लोबल आइएमई बैङ्क र स्ट्यान्डर्ड चार्टर्ड बैङ्कले भने अधिकतम २.७५ प्रतिशत ब्याजदर कायम गरेका छन् ।
बैङ्कहरूको नयाँ ब्याजदरले निक्षेपकर्ताले पाउने प्रतिफलमा थप कमी आएको देखिएको छ भने बजारमा ब्याजदर घट्ने क्रम अझै जारी रहेको संकेत गरेको छ ।
काठमाडौं / मुलुकको आर्थिक गतिविधिलाई गति दिन प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाहले नेपाल राष्ट्र बैङ्कलाई मौद्रिक नीतिमार्फत लगानी, उद्योग, व्यवसाय र पूँजी बजारलाई सहज बनाउने नीति अवलम्बन गर्न सुझाव दिनुभएको छ ।
सिंहदरबारस्थित प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद्को कार्यालयमा बिहीबार नेपाल राष्ट्र बैङ्कका गभर्नर विश्वनाथ पौडेललाई मुलुकको समग्र आर्थिक विकास, सेयर बजारको स्थायित्व र उद्यमशीलता प्रवद्र्धनका लागि आगामी मौद्रिक नीतिमा आवश्यक सहजीकरण र लचकता अपनाउन सुझाव दिनुभएको छ ।
करिब एक घण्टासम्म चलेको छलफलमा प्रधानमन्त्रीले सरकार र केन्द्रीय बैङ्क दुबैको सहकार्यबाट मात्र मुलुकमा आर्थिक आत्मविश्वास जगाउन सकिने विश्वास व्यक्त गर्नुभयो । भेटका क्रममा प्रधानमन्त्रीले पूँजी बजारमा आबद्ध आम सर्वसाधारण लगानीकर्ताहरूको मनोबल उच्च राख्न राष्ट्र बैङ्कले अभिभावकीय भूमिका खेल्नुपर्नेमा जोड दिनुभयो ।
मौद्रिक नीतिमा रहेका कतिपय सीमा वा अप्ठ्यारा प्रावधानहरूलाई खुकुलो पार्दै सेयर बजारमा लगानी गर्ने वातावरणलाई थप सहज र उत्साहजनक बनाउन सुझाव दिँदै उहाँले उद्यम क्षेत्रमा सकारात्मक सुधारको खाँचो औँल्याउनुभयो ।
मुलुकभित्रै उद्योग, व्यवसाय र रोजगारी सिर्जना गर्न चाहने साना तथा ठूला उद्यमीहरूलाई बिनाकुनै त्रास सहज रूपमा लगानी गर्ने वातावरण सुनिश्चित गर्न र बैङ्कहरूको ब्याजदर एवं कर्जा प्रवाहका सर्तहरूलाई उद्यममैत्री बनाउन प्रधानमन्त्रीले आग्रह गर्नुभयो । यसका साथै, नेपालको जगैदेखिको आर्थिक विकासका लागि महिला उद्यमीहरू र आर्थिक–सामाजिक रूपमा पछाडि परेका क्षेत्रका व्यवसायीहरूलाई कर्जा सहुलियतमा विशेष प्राथमिकता दिई उहाँहरूलाई अर्थतन्त्रको मूल प्रवाहमा ल्याउने गरी मौद्रिक उपकरणहरू परिचालन गर्नुपर्ने उहाँको भनाइ थियो ।
छलफलमा गभर्नर डा. विश्वनाथ पौडेलले राष्ट्र बैङ्क आगामी मौद्रिक नीति र आफ्ना कार्यदिशालाई अत्यन्त व्यावसायिक, लचिलो र समयसापेक्ष बनाउन प्रतिबद्ध रहेको प्रष्ट पार्नुभयो । उहाँले सरकार र राष्ट्र बैङ्क दुबैको साझा लक्ष्य अर्थतन्त्रलाई गति दिनु नै भएको स्पष्ट पार्दै राष्ट्र बैङ्कले कसैलाई पनि अप्ठ्यारो पार्ने वा त्रसित बनाउने नीति नलिने दृढता व्यक्त गर्नुभयो । सेयर बजारका लगानीकर्तादेखि घरेलु उद्यमीसम्म सबैलाई राष्ट्र बैङ्कले नीतिगत रूपमा पूर्ण रूपमा सहजीकरण गर्ने र मुलुकको समग्र अर्थतन्त्रलाई गतिशील बनाउने गभर्नर पौडेलको प्रतिबद्धता थियो ।
