RBS
मदन आश्रितका विचार र आदर्शलाई अनवरत अवलम्बन गर्ने दृढ संकल्प

मदन आश्रितका विचार र आदर्शलाई अनवरत अवलम्बन गर्ने दृढ संकल्प

दासढुंगा, मंसिर १५ । नेकपा एमालेका महासचिव शंकर पोखरेलले मदन आश्रितको शालिकमा माल्यार्पण गर्नुभएको छ । दशौं महाधिवेशनबाट महासचिवमा निर्वाचित भएसँगै पोखरेलले बुधबार चितवनको दासढुंगामा रहेको मदन आश्रिततको शालिकमा माल्यार्पण गर्नुभएको हो ।


जनताको बहुदलीय जनबाद (जबज) एमालेका तत्कालीन महासचिव मदन भण्डारी र संगठन बिभाग प्रमुख जिवराज आश्रितको शालिकमा माल्यार्पण गर्दै महासचिव पोखरेलले मदन आश्रितका विचार र आदर्शलाई अनवरत अवलम्बन गर्ने दृढ संकल्प गर्नुभयो । बदलियो राजनीतिक परिवेशमा जबजको सान्दर्भिकता बढेर गएको भन्दै महासचिव पोखरेलले जबजको मर्म अनुसार नै एमाले अगाडि बढ्ने बताउनुभयो ।

दशौं महाधिवेशनस्थल सौराहाबाट दासढुंगा पुग्नुभएका पोखरेलले जनतालाई खुसी र सुखी बनाउन सके मात्र मदन–आश्रितप्रति सच्चा सम्मान हुने बताउनुभयो । उक्त अवसरमा नेकपा एमालेका केन्द्रीय सदस्य शुजिता शाक्यलगायतले मदन आश्रितको शालिमा माल्यार्पण गर्नुभएको थियो । नेकपा (एमाले) का तत्कालीन महासचिव मदन भण्डारी र संगठन विभाग प्रमुख जीवराज आश्रितको २०५० साल जेठ ३ गते चितवनको दासढुंगामा मृत्यु भएको थियो । उहाँहरु चढेको जिप त्रिशूली नदीमा खसेको थियो ।

शब्दचित्रमा महासचिव पोखरेल: अखिल भारत नेपाली स्वतन्त्र विद्यार्थी युनियनको अध्यक्षदेखि एमाले महासचिवसम्म

शब्दचित्रमा महासचिव पोखरेल: अखिल भारत नेपाली स्वतन्त्र विद्यार्थी युनियनको अध्यक्षदेखि एमाले महासचिवसम्म

चितवन (साैराहा) , मंसिर १३। नेपालको बामपन्थी आन्दोलनमा शंकर पोखरेल स्थापित नेता हुनुहुन्छ । विद्यार्थी राजनीतिबाट पार्टी राजनीतिमा प्रवेश गर्नुभएका पोखरेलको बैचारिक र राजनीतिक क्षमता र संगठनात्मक कार्यकुशलतालाई उदाहरणीय मानिन्छ । भारतमा अध्ययनरत छँदा उहाँले प्रवासी नेपाली विद्यार्थीहरुको नेताका रुपमा उनीहरुको हक अधिकारको पक्षमा महत्वपूर्ण भूमिका खेल्नुभएको थियो । उहाँले अखिल भारत नेपाली स्वतन्त्र विद्यार्थी युनियनका संस्थापक अध्यक्षलगायतको जिम्मेवारी बहन गर्नुभएको छ ।


कुनै समय जननेता स्वर्गीय मदन भण्डारीसँग निकै निकट रहेर काम गर्नुभएका पोखरेलले अनेरास्ववियुको अध्यक्ष, त्रिभुवन विश्वविद्यालयको स्ववियु सभापति जस्ता भूमिकालाई कुशलतापूर्वक निर्वाह गर्नुभएको छ । विक्रम सम्वत २०१९ साल फागुन १५ गते दाङ, तुलसीपुर उपमहानगरपालिका वडा नं. १९, हाडिमेमा बुबा केशवराज शर्मा र आमा तिलकादेवीको कान्छो सन्तानका रुपमा जन्मनु भएका पोखरेललाई जनताको बहुदलिय जनवादका व्याख्याताका रुपमा लिने गरिएको छ । २०३६ सालमा भएको विद्यार्थी आन्दोलन, २०४५/२०४६ मा पञ्चायती व्यवस्था अन्त्यका लागि भएको आन्दोलनमा नेतृत्वदायी भूमिका खेल्नुभएका पोखरेलले २०६२/२०६३ को जनआन्दोलनमा काठमाडाँैको आन्दोलनको नेतृत्व गर्नुभएको थियो । गणतन्त्रको पक्षमा त्रिचन्द्र क्याम्पस काठमाडाँैमा आयोजना गरेको पहिलो खुला कार्यक्रमको उहाँ प्रमुख वक्ता हुनुहुन्थ्यो ।

माओवादी आन्दोलन उत्कर्षमा रहेको बेला हिंसाको अन्त्य र प्रजातान्त्रिक निकासका पक्षमा जनमत सिर्जना गर्न राप्ती अञ्चलका पहाडी जिल्लाहरुमा उहाँले शान्ति पदयात्राको नेतृत्व गर्नुभएको थियो । माओवादीहरुलाई शान्ति प्रक्रियामा ल्याउनका लागि गरिएको विभिन्न प्रकारका छलफलमा उहाँको सक्रिय सहभागीता रहने गर्दथ्यो । माओवादी आन्दोलनको अध्ययन र समस्याको समाधानका सन्दर्भमा पार्टीले गठन गरेको कार्यदलको उहाँ सचिव हुनुहुन्थ्यो । जनकपुरमा भएको एमालेको सातौं महाधिवेशनमा पोखरेलले अब संविधानसभाबाट नै राजनीतिक निकास खोज्नुपर्छ भन्दै प्रस्ताव लैजानु भएको थियो । संविधान सभामार्फत् राज्यको पुनःसंरचना आवश्यक रहेको निष्कर्षका साथ उहाँले पार्टीमा राज्य पुनःसंरचना सम्बन्धी लिखित दस्तावेज प्रस्तुत गर्नुभएको थियो ।

राज्यको पुनःसंरचना सम्बन्धी पार्टीद्वारा गठन गरिएको कार्यदलको उहाँ सचिव हुनुहुन्थ्यो । अघिल्लो संविधानसभामा राज्य पुनःसंरचनाको खाका कोर्न महत्वपूर्ण भूमिका खेल्नुभएका पोखरेल ३२ वर्षको उमेरमा पहिलो पटक २०५१ सालमा दाङको क्षेत्रनम्वर ३ बाट प्रतिनिधि सभामा निर्वाचित हुनुभएको थियो । पार्टीको आठांै राष्ट्रिय महाधिवेशनले पार्टी जीवनको लोकतान्त्रिकरण सम्बन्धमा उहाँले प्रस्तुत गर्नुभएको पुरक प्रस्तावलाई सर्वसम्मत रुपमा स्विकार गरेको थियो । राष्ट्रिय राजनीतिका प्रमुख मुद्दाहरुमा पार्टी दृष्टिकोण निर्माण गर्ने कुरामा समेत उहाँको नेतृत्वकारी भूमिका रहने गरेको छ । उच्चस्तरको बैचारिक क्षमता र कुशल वक्ताको रुपमा उहाँले संसदमा समेत जनसरोकारका विषयलाई जोडदार ढंगले उठाउने सीमित सांसदहरुमा पर्नुहुन्छ ।

त्रिभुवन विश्वविद्यालयबाट एम.बि.ए. तहको अध्ययन पुरा गर्नुभएका पोखरेल भू राजनीति र अर्थशास्त्रबारे राम्रो ज्ञान भएका नेतामध्ये एक हुनुहुन्छ । आर्थिक, सामाजिक विकास र रुपान्तरणका सन्दर्भमा उहाँका सोचहरुलाई पार्टीको नवांै महाधिवेशनले पार्टीको राजनीतिक कार्यदिशाका रुपमा आत्मसात गरेको थियो । राजनीतिक अधिकार प्राप्तिको संघर्षको सफलता पश्चात् अब मुलुक आर्थिक सामाजिक विकास र रुपान्तरणको दिशामा अघि बढ्नुपर्दछ भन्ने पोखरेलले २०६६ सालमा सूचना तथा सञ्चार मन्त्रीको भूमिकामा रहेर उत्कृष्ट कार्य गर्नुभएको थियो ।

नेपाली कम्युनिष्ट आन्दोलनको भविष्यका रुपमा हेरिएका पोखरेल २०७४ सालको निर्वाचनमा दाङ क्षेत्रनम्वर २ (क) बाट प्रदेश सभामा निर्वाचित भई लुम्बिनी प्रदेशको संस्थापक मुख्यमन्त्रीको जिम्मेवारी सम्हालिसक्नुभएको छ । संविधानको कार्यान्वयन गर्दै प्रदेश संरचनालाई स्थापित गर्न भूमिका खेल्नुभएका पोखरेलले लुम्बिनी प्रदेशलाई मुलुककै उत्कृष्ट प्रदेशका रुपमा स्थापित गर्नुभएको छ । राष्ट्रिय राजनीतिमा नेतृत्वकारी भूमिका निर्वाह गर्नुभएका पोखरेलले पार्टी समस्यामा परेको बेला नेतृत्वदायी भूमिका खेल्दै आउनुभएको छ ।

लामो समय पार्टी स्कुल विभागको उपप्रमुखको जिम्मेवारीमा रहेर पोखरेलले पार्टी कार्यकर्तालाई प्रशिक्षित गर्ने काममा निकै सक्रिय हुनुहुन्छ । नेकपा एमालेलाई बहुपदीय प्रणालीमा लैजान उल्लेख्य भूमिका खेलेका पोखरेल पार्टीमा प्रष्ट बैचारिक दृष्टिकोण, राजनीतिक अडान र कार्यशैलीमा एकरुपता कायमगर्न सक्ने नेताहरु मध्ये एक हुनुहुन्छ । विगतमा पार्टी सचिवका रुपमा काम गरिसक्नु भएका पोखरेलका राजनीतिक, बैचारिक र समाजका विविध क्षेत्रका विषय समेटिएका थुप्रै पुस्तक र लेख रचनाहरु प्रकाशित छन् । उहाँले साहित्य सृजनातर्फ पनि उत्तिकै सक्रियताका साथ कलम चलाउनु भएको छ ।

पोखरेलले युगलहर, सिमानापारिको हुङ्कार, राष्ट्रिय विकल्प, राष्ट्रिय सङ्कल्पलगायत पत्रिका र साहित्यिक रचना संग्रहरुको सम्पादन पनि गर्नुभएको छ । एक्काइसौं शताब्दी नामक वैचारिक प्रकाशनको प्रकाशन र सम्पादनमा समेत उहाँको नेतृत्वकारी भूमिका रहेको थियो । केन्द्रीय कमिटीको सदस्य समेत नभएको अवस्थामा उहाँले पार्टीको प्रचार विभाग प्रमुख र पार्टीको मुखपत्र नवयुगको प्रधान सम्पादनको जिम्मेवारी समेत बहन गर्नुभएको थियो । पटक पटक जेल र दर्जनौं पटक हिरासतमा रहेर राजनीतिक स्वतन्त्रता, जनहित र समानताको पक्षमा संघर्ष गर्नुभएका पोखरेल समग्र नेपालको आर्थिक विकासको खाका कोर्न सक्ने सीमित नेताहरु मध्ये हुनुहुन्छ । एमालेको भविष्यका रुपमा हेरिएका पोखरेल दशौं महाधिवेशनबाट महासचिव पदमा सर्वसम्मत निर्वाचित हुनुभएको छ ।

संक्षेपमा शंकर पोखरेलः

  •  विक्रम संवत २०१९ साल फागुन १५ गते दाङ, तुलसीपुर उपमहानगरपालिका वडा नं. १९, हाडिमेमा बुबा केशवराज शर्मा र आमा तिलकादेवीको कान्छो सन्तान ।
  •  त्रिभुवन विश्वविद्यालयबाट एम.बि.ए. तहको अध्ययन पुरा गर्नुभएका पोखरेल भू राजनीति र अर्थशास्त्रबारे राम्रो ज्ञान भएका नेता मध्ये एक ।
  •  आर्थिक सामाजिक विकास र रुपान्तरणका सन्दर्भमा उहाँका सोचहरुलाई पार्टीको नवौ महाधिवेशनले पार्टीको राजनीतिक कार्यदिशाको रुपमा आत्मसात ।
  •  नेपालको बामपन्थी आन्दोलनमा स्थापित नेता ।
  •  जननेता स्वर्गीय मदन भण्डारीसँग निकै निकट रहेर काम गरेका ।
  •  विद्यार्थी राजनीतिबाट पार्टी राजनीतिमा प्रवेश बैचारिक र राजनीतिक क्षमता र संगठनात्मक कार्यकुशलता ।
  •  अखिल भारत नेपाली स्वतन्त्र विद्यार्थी युनियनका संस्थापक अध्यक्ष ।
  •  अनेरास्ववियुको अध्यक्ष, त्रिभुवन विश्व विद्यालयको स्ववियु सभापति जस्ता भूमिकालाई कुशलतापूर्वक निर्वाह ।
  •  २०३६ सालमा भएको विद्यार्थी आन्दोलन र २०४५/०४६ पञ्चायती व्यवस्था अन्त्यका लागि भएको आन्दोलनको नेतृत्वदायी भूमिका ।
  •  २०६२/२०६३ को जनआन्दोलनमा काठमाडौंको मोर्चाबाट आन्दोलनको नेतृत्व र गणतन्त्रका पक्षमा काठमाडौं त्रिचन्द्र क्याम्पसमा आयोजना गरेको पहिलो खुला कार्यक्रमको प्रमुख वक्ता ।
  •  माओवादी आन्दोलन उत्कर्षमा रहेको बेला हिंसाको अन्त्य र प्रजातान्त्रिक निकासका पक्षमा जनमत सिर्जना गर्न राप्ती अञ्चलका पहाडी जिल्लाहरुमा शान्ति पदयात्राको नेतृत्व ।
  •  माओवादी आन्दोलनको अध्ययन र समस्याको समाधानका सन्दर्भमा पार्टीले गठन गरेको कार्यदलको सचिव ।
  •  एमालेको सातौँ महाधिवेशनमा अब संविधानसभाबाट नै राजनीतिक निकास खोज्नुपर्छ भन्दै प्रस्ताव पेश ।
  •  ३२ वर्षको उमेरमा पहिलो पटक २०५१ सालमा दाङको क्षेत्र नम्वर २ बाट प्रतिनिधिसभामा निर्वाचित ।
  •  छैठौं महाधिवेशनबाट केन्द्रीय सदस्यमा निर्वाचित भई लामो समयसम्म पार्टी स्कुल विभागको उपप्रमुख र विगतमा पार्टी सचिव साथै सूचना तथा सञ्चार मन्त्रीको जिम्मेवारी सम्हालेका ।
  • ०५१ सालको मनमोहन अधिकारी नेतृत्व सरकारको नीति तथा कार्यक्रम र बजेट मस्यौदाकार ।
  • फ्रिपीपी (जनताले योजना बनाउने कार्यन्वयन गर्ने र मूल्याङ्कन गर्ने) का पिछल्लो योजनाकार तथा कार्यान्वय कर्ता ।
  • सतौ महाधिवेशन (जनकपुर) मा संविधान सभाको निर्वाचन मार्फत जतनाको राजनैतिक अधिकार सुनिश्चितता लागि शुत्रधार कर्ता ।
  •  राज्यको पुनसंरचना सम्वन्धि पार्टीद्वारा गठन गरिएको कार्यदलको सचिव ।
  •  आठौं राष्ट्रिय महाधिवेशनले पार्टी जीवनको लोकतान्त्रिकरण सम्बन्धमा प्रस्तुत गर्नुभएको पुरक प्रस्तावलाई सर्वसम्मत रुपमा स्विकार ।
  •  केन्द्रीय कमिटीको सदस्य समेत नभएको अवस्थामा उहाँले पार्टीको प्रचार विभाग प्रमुख र पार्टीको मुखपत्र नवयुगको प्रधान सम्पादनको जिम्मेवारी समेत बहन ।
  •  साहित्य सृजनातर्फ पनि उत्तिकै सक्रियताका साथ युग लहर, सिमाना परिको हुङ्कार, राष्ट्रिय विकल्प, राष्ट्रिय सङ्कल्पलगायत पत्रिका र साहित्यिक रचना संग्रहरुको सम्पादन साथै एक्काइसौं शताब्दी नामक वैचारिक प्रकाशनको प्रकाशन र सम्पादन ।
  •  नेकपा एमालेलाई बहुपदीय प्रणालीमा लैजान उल्लेख्य भूमिका पार्टीमा प्रष्ट बैचारिक दृष्टिकोण, राजनीतिक अडान र कार्यशैलीमा एकरुपता कायम गर्न सक्ने नेताहरु मध्ये एक ।
  •  लुम्बिनी प्रदेशको संस्थापक मुख्यमन्त्रीको जिम्मेवारीमा रही प्रदेश संरचनालाई स्थापित गर्दै लुम्बिनी प्रदेशलाई मुलुककै उत्कृष्ट प्रदेश बनाउन भूमिका खेलेका ।
  •  दशौं महाधिवेशनबाट महासचिव पदमा सर्वसम्मत निर्वाचित ।

 

प्रस्तुतीः अजय शर्मा

लखनउमा नेपाली कलाकृतिको चारदिने प्रदर्शनी

लखनउमा नेपाली कलाकृतिको चारदिने प्रदर्शनी

 लखनउ, कार्तिक २५ गते । नेपाली प्रकृति, संस्कृति तथा सामाजिक जनजीवन झल्किने कलाकृतिको चारदिने प्रदर्शनी सुरु भएको छ । मंगलबारदेखि भारतको लखनउ अलिगञ्जस्थित कला स्रोत आर्ट ग्यालरीमा आठ जना नेपाली कलाकारको कला प्रदर्शनी सुरु भएको हो । ‘माउण्टेन स्याडो’ शीर्षकमा भएको उक्त प्रदर्शनीको भारतका प्रसिद्ध कलाकार प्रा.जयकृष्ण अग्रवालले प्रदर्शनीको उद्घाटन गर्दै नेपाल भारतको सम्बन्धलाई कला र संस्कृतिले जोडेको बताए । उनले नेपाली कलामा मौलिक परम्परासँगै सामाजिक सांस्कृतिक विषय रहेको विचार व्यक्त गरे । प्रा. अग्रवालले प्रदर्शनीमा राखिएका कलाकृतिले नेपालको सांस्कृतिक पहिचान तथा प्रकृतिलाई चिनाउन मद्दत गरेको धारणा राखे । नेपालबाट कलाकार केशव राज खनालको उक्त प्रदर्शनीको संयोजन गरेका थिए । खनालले नेपाल भारतबीचको सम्बन्धलाई कला र कलाकारले जोडेको बताए । उनले कोरोना कहरपछि नेपाली कलाकारको पहिलो पटक भारतमा सामूहिक कला प्रदर्शनी भएको जनाए । उनले भने, ‘कोरोना कहरपछि सुस्ताएको नेपालको पर्यटनलाई यो कला प्रदर्शनीले सहयोग गर्ने आशा राखेका छौं ।’



करिब चार दर्जन कलाकृति राखिएको उक्त प्रदर्शनीमा

प्रदर्शनीमा नेपालका कलाकार केशव राज खनाल, देवेन्द्र थुम्केली, कृष्णगोपाल श्रेष्ठ, चन्द्रश्याम डंगोल, रवीन्द्र मानन्धर, रवी मिश्र, मनोज तामाङ योञ्जन र रिक गुरुङका कलाकृति रहेका छन् ।
आर्ट क्युरेटर रवी सोनीले प्रदर्शनीमा राखिएका नेपालका दृश्यचित्रले कलामा यसको महत्व र आवश्यकता अझै विशिष्ट रहेको बताए । उनले भने, ‘कला सिक्ने विद्यार्थीका लागि समेत यो प्रदर्शनी निकै प्रेरणादायी रहेको मैले महशुस गरेको छु ।’
प्रदर्शनीको भारततर्फ संयोजन गरेका भारतीय कलाकार अमित कुमारले नेपाल र भारतका कलाकारलाई प्रदर्शनीले नजिक ल्याउन सफल भएको धारणा राखे । उनले नेपाल र भारतबीच कलामार्फत सांस्कृतिक सम्बन्धलाई मजबुत बनाउनुपर्नेमा जोड दिँदै आगामी दिनमा दुई देशका कलाकारबीच कला कार्यशाला तथा बहस गर्नुपर्ने बताए ।
कला स्रोत आर्ट ग्यालरीका डाइरेक्टर मानुषी डीडवानियाले नेपालको प्राकृतिक सौन्दर्य र संस्कृति झक्लिने कलाकृतिले सम्बन्धलाई मजबुत बनाउन सकेको बताइन् । उनले भनिन्, ‘कला र कलाकारमार्फत दुई देशबीच रहेको कलालाई बुझ्न सघाउ पुगेको छ ।’
प्रदर्शनीमा नेपाल ललितकला पत्रकार समाजका अध्यक्षसमेत रहेका कलाकार खनालले सगरमाथा, अन्नपूर्ण, माछापुच्छ«े लगायतका हिमाल तथा काठमाडौं उपत्यकाका सांस्कृतिक विषय झक्लिने कलाकृति राखेका छन् । कलाकार चन्द्रश्याम डंगोलले नेपालका परम्परागत ढुंगेधारा, चैत्य तथा बुद्ध मूर्ति राखेका छन् । कलाकार रवीन्द्र मानन्धरले काठमाडौं उपत्यकाका सांस्कृतिक सम्पदा तथा दृश्यचित्र राखेका छन् भने कलाकार कृष्णगोपाल श्रेष्ठले नेवार संस्कृति, ढुंगेधारा तथा पुरातात्विक सम्पदा झल्किने विषयका कलाकृति राखेका छन् । कलाकार तथा कलालेखक देवेन्द्र थुम्केलीले माछापुच्छ«े, अन्नपूर्ण हिमाल तथा सांस्कृतिक सम्पदाका विषयका चित्र राखेका छन् । यस्तै, पोखरेली कलाकार रिक गुरुङ तथा मनोज तामाङ योञ्जनले माछापुच्छ«े, अन्नपूर्ण, आमादब्लाम, सगरमाथा लगायतका हिमालका चित्र र सांस्कृतिक सम्पदा झल्किने कलाकृति राखेका छन् ।
यस्तै, कलाकार तथा कार्टुनिस्ट रवि मिश्रले दैनिक जनजीवन, सांस्कृतिक तथा सम्पदाका विषयका चित्र प्रदर्शनीमा राखेका छन् । प्रदर्शनीमा लखनउ कला महाविद्यालयका भूतपूर्व प्रिन्सिपल पी राजीव नयन, अग्रज कलाकार उमेशकुमार सक्सेना, कलाकार राजन श्रीपाद फुलारी, उमेन्द्रप्रताप सिंह, मोहम्मद सकिल, बीबीडी विश्वविद्यालयका मोहित अग्रवाल लगायतका कलाकारको उपस्थिति रहेको थियो ।
कला स्रोत आर्ट ग्यालरीका संस्थापक अनुराग डीडवानियले यो प्रदर्शनीले कलाकार, कलापारखी तथा कलादर्शकको मन जित्न सफल भएको महशुस गरेको बताए । उनले नेपाली कलाकारले बनाएका कलाकृति निकै आकर्षक र राम्रो रहेको जिकिर गरे । उनले भने, ‘नेपाली कलाकारका कलाबाट यहाँका कलाकारले दृश्यचित्र तथा परम्पराका बारेमा धेरै कुरा सिक्न सक्दछन् ।’
यस्तै अग्रज कलाकार राजन श्रीपाद फुलारीले नेपालबाट आएका कलाकार आफ्नो सभ्यता र नैसर्गिक सुन्दरतालाई कलात्मक रुपमा चित्र तथा मूर्तिमा उधिनेको भनाइ राखे । उनले चित्रले नेपालको प्राकृतिक सौन्दर्यलाई निकै सुन्दर ढंगले पस्केको बताए । उनले भने, ‘प्रदर्शनी लखनउका दर्शक र कला विद्यार्थीका लागि जलरङ सिक्नका लागि प्रेरणादायी छ ।’ प्रदर्शनी चार दिनसम्म चल्ने क्युरेटर सोनीले जानकारी दिए ।

 बैंक तथा वित्तीय संस्थामा पहुँच तथा साधन बागमतीमा केन्द्रित, कर्णाली प्रदेशमा न्यून

बैंक तथा वित्तीय संस्थामा पहुँच तथा साधन बागमतीमा केन्द्रित, कर्णाली प्रदेशमा न्यून

काठमाडौं । बैंक तथा वित्तीय संस्थामा पहुँच तथा साधन परिचालनका दृष्टिले अन्य प्रदेशका तुलनामा बागमती प्रदेशमा बढी केन्द्रित रहेको एक अध्ययनले देखाएको छ ।

नेपाल राष्ट्र बैंकबाट इजाजतपत्र प्राप्त ‘क’, ‘ख’ र ‘ग’ वर्गका बैंक तथा वित्तीय संस्थामा पहुँच तथा साधन परिचालन बागमती प्रदेशमा अधिक देखिएको छ भने कर्णाली र सुदूरपश्चिम प्रदेशमा न्यून देखिएको हो  ।

राष्ट्र बैंकले गरेको ‘नेपालको संघीय संरचना अन्तरगत वित्तीय क्षेत्रको स्रोत परिचालन’ विषयक अध्ययन प्रतिवेदनका अनुसार आर्थिक वर्ष २०७७/७८ मा बैंक तथा वित्तीय संस्थाको कुल शाखा संख्यामध्ये सबैभन्दा बढी (३४ प्रतिशत) बाग्मती प्रदेशमा र सबैभन्दा कम (४ प्रतिशत) कर्णाली प्रदेशमा रहेको छ ।

बैंक तथा वित्तीय संस्थाबाट परिचालन भएको कुल निक्षेपको ६८.१ प्रतिशत र कुल कर्जाको ५६.६ प्रतिशत बागमती प्रदेशमा रहेको छ । कर्णाली प्रदेशमा निक्षेप परिचालन र कर्जा प्रवाह दुबै न्यून रहेको देखिएको छ ।

अध्ययनमा ‘क’, ‘ख’ र ‘ग’ वर्गका बैंक तथा वित्तीय संस्थाको तुलनामा लघुवित्त वित्तीय संस्थाहरूको वित्तीय पहुँच तथा वित्तीय स्रोत परिचालन प्रदेशगत रूपमा बढी सन्तुलित देखिएको छ भने बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरु पनि बागमती प्रदेश केन्द्रित रहेको छ ।

अध्ययन प्रतिवेदनले प्रदेशगत आधारमा वित्तीय संस्थाहरूको पहुँच, निक्षेप परिचालन र कर्जा प्रवाहको स्थिति विश्लेषण गर्नुुका साथै गरिब, विपन्न, बेरोजगार र महिलालगायतले सञ्चालन गरेका व्यवसाय प्रवद्र्धन गर्न कार्यान्वयनमा ल्याइएको सहुलियतपूर्ण कर्जा तथा पुनरकर्जा सुविधाको समेत प्रदेशगत विश्लेषण गरिएको छ ।

वित्तीय पहुँच र साधन परिचालनको विश्लेषणमा सम्पूर्ण बैंक तथा वित्तीय संस्था, गैरबंैकिङ वित्तीय संस्था र सहकारी संस्थाहरूसमेत समेटिने भए तापनि अध्ययन वाणिज्य बंैक, विकास बैंक र वित्त कम्पनीको शाखा विस्तार र कारोबारमा केन्द्रित रहेको छ ।

पछिल्ला वर्षहरूमा बागमती प्रदेशको तुलनामा अन्य प्रदेशमा साधन परिचालन क्रमिक रूपमा विस्तार भइरहेको अध्ययनले देखाएको छ । सहुलियतपूर्ण कर्जा र पुनरकर्जाको पहुँच बाग्मतीबाहेकका प्रदेशहरूमा उत्साहजनक रूपमा बढेको छ । औद्योगिक उत्पादन, कृषि तथा अन्य प्राथमिकताप्राप्त क्षेत्र कर्जाको वितरण क्रमिक रूपमा सन्तुलित हुँदै गएको छ । वित्तीय पहुँच न्यून रहेका प्रदेशहरूमा साधन परिचालन अभिबृद्धि गर्न माग पक्षमा सुधार गर्नुपर्ने खाँचो अध्ययनले औल्याएको छ ।

 आयातका लागि कर्जा जान थालेपछि लगानीयोग्य रकम अभाव भयो : गर्भनर

आयातका लागि कर्जा जान थालेपछि लगानीयोग्य रकम अभाव भयो : गर्भनर

काठमाडौं । नेपाल राष्ट्र बैंकका गभर्नर महाप्रसाद अधिकारीले आन्तरिक उत्पादन र आत्मनिर्भता भन्दा पनि आयातका लागि कर्जा जान थालेपछि बजारमा लगानीयोग्य रकम अभाव हुन थालेको बताउनुुभएको छ ।

नेपाल आर्थिक पत्रकार समाज (सेजन) ले सोमबार राजधानीमा आयोजना गरेको ‘गहिरँदो तरलता अभाव: कारण र समाधान’ विषयक अन्तरक्रिया कार्यक्रममा उहाँले स्वदेशी उत्पादनमा माग भएको कर्जा विभिन्न घुुम्दै आयातमा गएकाले तरलतामा असर गरेको बताउनुुभयो ।

स्रोतबिनाको लगानी बढ्दा मिसम्याच भएको भन्दै उहाँले बैंकिङ प्रणालीमा घाँटी हेरेर हाड ननिल्दा तरलताको समस्या आएको बताउनुुभयो । लकडाउनपछि रिकभरीको स्पिड धेरै भएको र कर्जाको माग निकै बढेर जाँदा तरलता अभावको अवस्था आएको उहाँको भनाई थियो ।

गत आवको अहिलेकै अवधिमा कर्जा प्रवाह निकै कम रहेको जानकारी दिंदै उहाँले भन्नुुभयो – ‘चालु आवमा कर्जा प्रवाह निकै बढेकाले तरलता अभाव भएको छ । २०७७ को अवधिभरमा निक्षेप संकलन राम्रो भएको थियो । तर लकडाउन खुलेयता कर्जा प्रवाह निकै बढेकाले तरलता समस्या भयो ।’

गत आवमा मौद्रिक नीति ल्याउँदा कसरी व्यवसायीलाई व्यवसायमा फर्काउने, अर्थतन्त्रलाई कसरी रिकभर गर्ने भन्नेमा केन्द्रित रहेर व्यवसायको मनोबल बढाइएको भन्दै गर्भनर अधिकारीले रिफाइनान्समा भएको सीमित स्रोतलाई पाँच गुणा बनाइएको बताउनुुभयो ।

नेपाल बैंकर्स संघका अध्यक्ष भुवन दाहालले कर्जा प्रवाह अत्याधिक भएकोले अब सोच्नुपर्ने बेला आएको बताउनुुभयो । चालु आर्थिक वर्षको तीन महिनामा तीन खर्ब ४७ अर्ब कर्जा प्रवाह भएको र निक्षेप ७० अर्ब रुपैयाँ मात्रै भएको बताउँदै यसलाई व्यवस्थित बनाउनुपर्ने भनाई उहाँको थियो ।

चालु आर्थिक वर्षको तीन महिनाको अवधिमा निक्षेप संकलमा कमी हुँदै गएकाले बैंकिङ क्षेत्रमा तरलता अभाव भएको अध्याक्ष दाहालले बताउनुुभयो ।

नेपाल उद्योग वाणिज्य महासंघका अध्यक्ष शेखर गोल्छाले बैंकिङ प्रणालीमा तरलता अभावका कारण ४५ लाख सेयर लगानीकर्ता प्रभावित भएको बताउनुुभयो ।

तरलता अभावले उत्पादन र उपभोग घटाउने र सेयर बजारमा पनि असर पर्ने भन्दै यसले ४५ लाख सेयर लगानिकर्ता समेत प्रभावित भएको उहाँले बताउनुुभयो ।

पर्यटन, साना तथा मझौला उद्योगमा असर परेको भन्दै उहाँले हाल बैंकिङ प्रणालीमा २० अर्ब तरलता रहेको बताउनुुभयो ।

 घरेलु तथा साना उद्योग महासंघको २५ औं राष्ट्रिय महाअधिवेशन जेठमा

घरेलु तथा साना उद्योग महासंघको २५ औं राष्ट्रिय महाअधिवेशन जेठमा

काठमाडौं । आगामी जेठ तेस्रो साता नेपाल घरेलु तथा साना उद्योग महासंघको २५ औं राष्ट्रिय महाअधिवेशन हुने भएको छ ।

महासंघको राजधानीमा बसेको केन्द्रिय कार्यसमितिको ११ औं बैठकले आगाामी जेठ २४, २५ र २६ गते २५ औं महाधिवेशन तथा २२ औं महिला उद्यमी सम्मेलन सम्पन्न गर्ने निर्णय गरेको हो ।
बैठकले त्यसभन्दा अगाडि प्रदेश सम्मेलन, ७७ वटै जिल्लामा अधिवेशन पनि सम्पन्न गर्ने निर्णय गरेको छ । महाधिवेशनले आगामी तीन वर्षका लागि नयाँ कार्यसमिति पनि चयन गर्ने छ ।
बैंठकमा महासंघका महासचिव डम्बरप्रसाद रेग्मीले महासंघको प्रगति प्रतिवेदन र कोषाध्यक्ष सत्यनारायण प्रजापतिले आर्थिक प्रतिवेदन पेश गर्नुभएको थियो ।
विगतमा भएका केन्द्रिय सचिवालय समिति बैठकका निर्णयहरूको जानकारी र कार्यव्यवस्थापन समिति बैठकका निर्णयहरुको बैठकले अनुमोदन गरेको थियो ।
महाधिवेशनका लागि समान प्रकृतिका संघसंस्थासँग एकीकरणका सम्बन्धमा बैठकले निर्णय गरेको थियो । महासंघले नेपाल नवीकरणीय उर्जा परिसंघसँग एकिकरणका सन्दर्भमा प्रक्रिया अगाडि बढाएको छ ।
परिसंघ नेपालमा नवीकरण उर्जा प्रविधि विकास र विस्तारमा लागि क्रियाशील रहेका निजी क्षेत्रका कम्पनीहरु र फर्महरुको छाता संगठन र गैरसरकारी संस्थाहरुको एकल संस्थाको रुपमा रहेको गैरनाफामूलक गैरसरकारी संस्था हो ।
बैठकमा परिसंघका अध्यक्ष गुणराज ढकालले महासंघसँग एकीकरण गर्न गरेको निर्णयसम्बन्धी जानकारीपत्र महासंघका अध्यक्ष श्यामप्रसाद गिरीलाई हस्तान्तरण गर्नुभएको थियो ।
बैठकमा महासंघका अध्यक्ष श्याम गिरी, निवर्तमान अध्यक्ष सुरेश प्रधान, वरिष्ठ उपाध्यक्ष उमेशप्रसाद सिंह, उपाध्यक्ष सूर्य कँडेललगायतले बोल्नुभएको थियो ।
बैठकले महासंघको विद्यमान विधानका केही दफाहरुमा संशोधन गर्ने निर्णय गर्दै संशोधित विधानका  विषयमा आगामी वैशाख २५ गते विशेष साधारणसभामार्फत संशोधित विधान पारित गर्ने निणय समेत गरिएको छ ।
नेपाल नविकरणीय उर्जा परिसंघले घरेलु महासंघको सदस्यता लिँदै

नेपाल नविकरणीय उर्जा परिसंघले घरेलु महासंघको सदस्यता लिँदै

काठमाडौं । नेपाल नविकरणीय उर्जा परिसंघले नेपाल घरेलु तथा साना उद्योग महासंघको सदस्यता लिने भएको छ ।

परिसंघले महासंघको सदस्यता लिने सम्बन्धी राजधानीमा एक कार्यक्रममा परिसंघ र महासंघबीच सम्झौता भएको छ ।

सम्झौतापछि महासंघको आगामी पौष २२, २३ र २४ गते हुने राष्ट्रिय महाधिवेशनबाट लागु हुने गरी महासंघको विधानमा व्यवस्था गरिएको नवीकरणीय उर्जा निर्वाचन क्षेत्रको व्यवस्था कार्यान्वयन गरिने भएको छ ।

यस सम्बन्धमा परिसंघ, परिसंघ अन्तरगतका आठ वटै संघहरु र यी संघका सदस्य नवीकरणीय उर्जा संघ सम्बन्धित सबै ५४० वटै कम्पनी तथा फर्महरुले आगामी मङ्सिर मसान्तसम्ममा महासंघको सदस्यता लिई सक्ने सम्बन्धमा महासंघ र परिसंघबीच सहमती पत्रमा हस्ताक्षर भएको हो ।

सहमति पत्रमा महासंघको तर्फबाट अध्यक्ष श्याम प्र. गिरी र परिसंघको तर्फबाट अध्यक्ष गुणराज ढकालले हस्ताक्षर गर्नुभयो ।

यस अघि महासंघको राजधानीमा बसेको केन्द्रिय कार्यसमितिको ११ औं बैठकले महाधिवेशनका लागि समान प्रकृतिका संघसंस्थासँग एकीकरणका सम्बन्धमा बैठकले निर्णय गरेको थियो । महासंघले  परिसंघलाई सदस्यता दिने सन्दर्भमा प्रक्रिया अगाडि बढाएको थियो ।

परिसंघ नेपालमा नवीकरण उर्जा प्रविधि विकास र विस्तारमा लागि क्रियाशील रहेका निजी क्षेत्रका कम्पनीहरु र फर्महरुको छाता संगठन र गैरसरकारी संस्थाहरुको एकल संस्थाको रुपमा रहेको गैरनाफामूलक गैरसरकारी संस्था हो ।